Kovan İç Çapı ve Vida Dış Çapı Nasıl Ölçülür? Aşınma Boşluğu Nasıl Kontrol Edilir?

10.09.2026

Vida-kovan setinin sağlıklı çalışıp çalışmadığını anlamanın en objektif yolu, düzenli ölçüm yapmaktır. Doğru ölçülmüş bir boşluk (clearance) değeri, hem bakım planlamasını hem de yeni set alım kararını netleştirir.

Gerekli Ölçüm Ekipmanları

• İç çap mikrometresi veya üç noktalı iç çap ölçer (kovan için)
• Dış çap mikrometresi (vida için)
• Derinlik mikrometresi (vida kanal derinliği için)
• Temiz, yağsız ölçüm yüzeyi ve uygun aydınlatma

Kovan İç Çapının Ölçülmesi

Kovan söküldükten sonra, iç yüzey temizlenip iç çap mikrometresi ile en az 3 farklı bölgeden (giriş, orta, çıkış) ve her bölgede 2 farklı açıdan ölçüm alınmalıdır. Bölgeler arası fark, kovanın hangi kısmının daha fazla aşındığını gösterir; genellikle besleme bölgesi ve vida ucu civarı en çok aşınan bölgelerdir.

Vida Dış Çapının Ölçülmesi

Vida kanat sırtlarının dış çapı, dış çap mikrometresi ile kovanla aynı bölgelerden ölçülmelidir. Vida üzerinde birden fazla kanat varsa (çok girişli vida), her kanadın sırt çapı ayrı ayrı kontrol edilmelidir.

Aşınma Boşluğunun (Clearance) Hesaplanması

Boşluk değeri, kovan iç çapından vida dış çapının çıkarılıp ikiye bölünmesiyle hesaplanır: (Kovan İç Çapı − Vida Dış Çapı) / 2. Yeni bir set için bu değer genellikle vida çapının binde biri ile binde ikisi arasındadır; kullanım ilerledikçe bu değer büyür.

Hangi Boşluk Değeri Kritik Kabul Edilir?

Kritik boşluk değeri; vida çapı, hammadde türü ve makine tipine göre değişir, bu nedenle tek bir evrensel sayı vermek doğru değildir. Ancak başlangıç değerinin 2-3 katına ulaşan bir boşluk, genellikle kapasite ve kalite kayıplarının belirginleştiği eşiktir. Kendi makineniz için referans değeri, üretici veya teknik danışmanınızdan almanız önerilir.

Ölçüm Sıklığı Ne Olmalı?

Aşındırıcı hammadde işleyen hatlarda 3-6 ayda bir, standart hammaddelerde ise yıllık periyodik bakımlarda ölçüm yapılması, aşınma trendini takip etmek için yeterlidir.

Ölçüm sonuçlarınızı paylaşarak setinizin durumu ve olası yenileme ihtiyacı hakkında ücretsiz teknik değerlendirme alabilirsiniz.

Vida-Kovan Ürünlerimizi İnceleyin Ölçülerinizi Paylaşın